Nieuwe economie

In de nieuwe economie staat het welzijn van mensen en het behoud van natuur en klimaat centraal. Geld is niet langer het enige doel en de maatstaf voor resultaat. We gaan voor meervoudige maatschappelijke waarde en het behoud van de planeet. Die waarde bestaat uit gezondheid en geluk, uit onderling respect en een eerlijke verdeling van welvaart, uit voldoening en vervulling.

De oude economie heeft door haar eenzijdige focus op geld en groei grote problemen veroorzaakt als klimaatverandering, ecologische en economische crises en degradatie, armoede en ongelijkheid, machtsmisbruik en corruptie. De nieuwe economie brengt het evenwicht terug in de samenleving door maatschappelijke, ecologische en menselijke waarde te betrekken in het meten van economisch resultaat.

 

Verschillende interpretaties van nieuwe economie

Niet iedereen bedoelt hetzelfde met de term nieuwe economie. Soms worden er snel groeiende nieuwe bedrijven mee bedoeld, die nieuwe technologie gebruiken om bergen geld op te halen. Denk aan grote internetbedrijven, Uber, AirBnB en vergelijkbare ondernemingen. Vaak maken ze helemaal geen winst, maar groeien ze alleen ten koste van enorme investeringen en door het uitbuiten van mensen. Daarover verschijnen steeds vaker berichten in de internationale pers. Voor ons zijn deze bedrijven duidelijk onderdeel van de oude economie, en gebruiken ze nieuwe technologie om de financiele winst voor de aandeelhouders tot grote hoogte op te drijven.

 

Winst en groei

Winst en economische groei zijn kernthema’s in de economie. Veel critici uit de groene hoek zijn radicaal tegen economische groei. commonizers volgen liever een natuurlijke cyclus, die je kan vergelijken met de levensloop van een boom. Als het zaadje ontkiemt groeit de boom snel. Naarmate zijn leven vordert en de omvang toeneemt, neemt de groeisnelheid af, totdat hij zijn maximale omvang heeft bereikt. Dan is hij rijp en brengt hij vooral nieuwe zaden voort. Groei is dus afhankelijk van het moment in de levenscyclus. Het gevolg daarvan zal zijn dat in een gezonde economie bij een gelijkblijvend aantal deelnemers, groeiende en afstervende bedrijven elkaar in evenwicht gaan houden.

Groei is bovendien vooral problematisch als het om materiele zaken gaat. Die groei gaat direct ten koste van de schaarse grondstoffenvoorraad. In een circulaire economie wordt dat probleem niet opgelost, hooguit vertraagd. Immers, in elk proces ontstaat afval en energieverlies. Niet alle afval kan worden hergebruikt en niet alle processen voor hergebruik gebruiken uitsluitend hernieuwbare energie. Soms kost hergebruik zelfs meer energie dan het maken van nieuwe producten. Circulair is dus lang niet altijd duurzaam.

Maar groei kan ook plaatsvinden in intellectuele of creatieve producten, kunst, zorg, en in de kwaliteit waarin deze worden aangeboden.

En natuurlijk moeten bedrijven ook winst maken, om hun groei te financieren en om reserves op te bouwen voor tegenslagen. Dat hoort bij gezond ondernemen. Anders wordt het wanneer winsten overmatig groot zijn, en vooral worden uitgekeerd aan aandeelhouders die geen actieve rol in de onderneming spelen. Die winsten worden te vaak op een niet duurzame manier geinvesteerd en brengen zo schade toe aan de samenleving. Dat is ook, en vaak nog sterker, het geval bij winsten uit speculatie met financiele producten. commonizers willen ondernemers stimuleren om overmatige winsten te investeren in projecten die maatschappelijke meerwaarde opleveren.

 

Dit zijn de belangrijkste verschillen tussen de oude en de nieuwe economie:

Thema Oude economie Nieuwe economie
geld doel middel
groei oneindig evenwicht
verschil inkomen ongelimiteerd beperkt
verschil bezit ongelimiteerd beperkt
natuur bron grondstoffen primair ecosysteem
welzijn / welvaart beloning voor werk mensenrecht
ethiek mag winst niet in de weg staan uitgangspunt
invloed op basis van (economische) macht democratisch