commonizers en de managementtheorie

| 14 juli 2018

kate raworth commonizers

Duurzaam ondernemen kent een relatief korte geschiedenis, waarin verschillende stromingen zijn ontstaan. Het concept duurzame ontwikkeling is voor het eerst uitgebreid beschreven en gedefinieerd door Gro Harlem Brundtland, in het rapport “Our Common Future”,  dat in 1987 verscheen.

Op dat concept baseerde John Elkington zijn Triple Bottom Line,  die bestaat uit People, Planet, Profit als de drie kernelementen waarop goed ondernemen zich zou moeten baseren.

De 3 P’s zijn ook de basis voor MVO, maatschappelijk verantwoord ondernemen, de Nederlandse vertaling van het concept CSR, corporate social responsibility, uit de angelsaksische managementtheorie.

Kramer en Porter beschreven in 2011 het concept CSV, creating shared value,  als een verdere stap na CSR / MVO, waarin de nadruk ligt op het creëren van gedeelde waarde met stakeholders, in plaats van het (defensief) beschermen van belangen van deze.

Al deze modellen hebben echter gemeen dat ze het financiële resultaat van ondernemen als doel blijven stellen, waarbij in toenemende mate rekening wordt gehouden met de samenleving. Maar ze blijven onbegrensde economische groei en het (neoliberale) marktmodel als uitgangspunt hanteren.

Het model voor de nieuwe economie, zoals commonizers dat voorstaan, gaat uit van ondernemen met als doel om meervoudige waarde te creëren die ten goede komt aan de gehele samenleving, in evenwichtige verhouding tussen financieel, sociaal en ecologisch resultaat.

Als een onderneming of organisatie financieel niet gezond is, zal ze niet in staat zijn om blijvend andere waarden voort te brengen. Maar als de winsten dusdanig oplopen dat er een groot overschot ontstaat, mag dat niet bijdragen aan een toename van de ongelijkheid in de samenleving of de groei van niet-duurzame activiteiten. Dan worden deze middelen aangewend om nieuwe maatschappelijke waarde te creëren.

commonizers sluiten aan bij het Donut model van Kate Raworth, dat de bandbreedte aangeeft waarbinnen organisaties evenwichtig en gezond kunnen opereren zonder de samenleving en de planeet blijvende schade te berokkenen. De consequentie daarvan is dat ook economische groei uiteindelijk gelimiteerd is, net zoals een boom groeit tot volle wasdom, in harmonie met zijn omgeving. Dan stopt de groei, maar brengt hij wel nieuwe bomen voort.

Raworth stelt agnostisch te zijn over economische groei. commonizers stellen groei in functie van het creëren van meervoudige waarde in evenwicht met de sociale en ecologische omgeving. Groei mag geen doel op zichzelf zijn, maar een middel om daaraan bij te dragen. Het is daarom een tijdelijk fenomeen.

Vanuit hetzelfde perspectief kijken commonizers naar de markt: ook concurrentie is geen doel, maar onderlinge competitie op meervoudige waarden draagt bij aan een evenwichtige ontwikkeling van de economie. De meest succesvolle ondernemingen en organisaties in dit systeem dragen de grootste waarde bij aan de samenleving, zowel financieel, sociaal en ecologisch.

Het fundamentele verschil met CSV van Porter en Kramer is dat bij CSV financiële waarde wordt ingezet om sociale en ecologische waarde te ontwikkelen, met als doel meer financiële waarde in de onderneming te laten ontstaan. CSV is financieel winstgedreven en draagt bij aan financiële ongelijkheid.

 

Waarden meten en zichtbaar maken

Om te kunnen sturen moeten we de meervoudige waarden meten en zichtbaar maken. Daarvoor baseren commonizers zich op het matrixmodel, zoals Christian Felber dat beschrijft in zijn boek Ware Winst.

In dat model worden kernwaarden (menswaarden, ecologische waarden en bestuurlijke waarden) gekoppeld aan stakeholdergroepen. Daaruit ontstaan secties die de belangrijkste issues beschrijven per waarde / stakeholdercombinatie.

In de common value matrix van commonizers worden de issues zoveel mogelijk gelinkt aan de systematiek van ISO 26000, en waar nodig aangevuld. Afhankelijk van de omvang en complexiteit van de onderneming die de matrix hanteert, worden issues samengevat of juist in groter detail uitgewerkt. Issues en aspecten worden vervolgens gekoppeld aan tools die specifieke waarden en ontwikkelingen meten.

Op een vergelijkbare wijze worden rapportages uitgewerkt met de GRI-richtlijnen als basis. Daarnaast bieden commonizers een visuele presentatie van de resultaten in de vorm van een balans, die in een oogopslag de ontwikkeling in de tijd weergeeft die de organisatie op de verschillende issues doormaakt.

commonizers bieden een holistische visie op ondernemen, organiseren en besturen waarin op meervoudige waarde wordt gestuurd. Het doel is een evenwichtige ontwikkeling van de economie die waarde creëert die door de hele samenleving wordt gedeeld. Voor de uitvoering maken commonizers zoveel mogelijk gebruik van bestaande instrumenten.

 

Lees meer over: inzicht